Wat als het allemaal onzin is?

9200000072590839Als je gaat organizen, dan zet je al snel één of andere techniek in, zoals Getting things done. Of je gebruikt een model, zoals de Eisenhowermatrix, waarbij je activiteiten indeelt naar urgent en belangrijk. Je leest over keuzes maken en over plannen.

Met sloworganizing leg ik zelf de nadruk op stap voor stap veranderen, loslaten en gewoontes.

Wat als al die technieken onzin zijn? Wat als dat allemaal helemaal niet echt helpt?

Ik las het boek De Succesillusie van Richard Engelfriet. Het uitgangspunt van zijn boek is dat de meeste theorieën over succes helemaal niet bewezen zijn. En daar levert hij een aantal zeer overtuigende argumenten voor.

Het meest kras vind ik wel dat SMART-doelen stellen totaal onbewezen is. Een smart doel is specifiek, meetbaar, acceptabel, realistish en tijdgebonden.

Als bewijs dat dit werkt wordt een onderzoek aangehaald van Harvard, waarin studenten werd gevraagd naar doelen voor hun toekomst. Twintig of dertig jaar later werd gekeken wie het meest succesvol was en wie zijn doelen gehaald had. En dat waren dan degenen die hun  doelen smart hadden geformuleerd.

Er is wel een probleempje: dat hele onderzoek heeft nooit plaatsgevonden.

Zo gaat Engelfriet eigenlijk alle modellen wel een beetje af. De meesten zijn niet te bewijzen, ze worden vaak ook alleen geïllustreerd met anecdotes. En dat is geen bewijs, omdat je dan alleen de verhalen verteld van degenen die de methode met succes toepasten. Iedereen die het ook deed en niet slaagde, laat je buiten beschouwing. Ook wordt vaak gezegd dat die mensen de methode niet goed toepasten of niet de juist mindset hadden. Dat is een beetje makkelijk.

Engelfriet schrijft het zeer vermakelijk op en ik had een leuke middag met zijn boek. Hier en daar schiet hij een beetje door, maar dat is natuurlijk om zijn punt te maken, dus dat kan ik ‘m wel vergeven.

Om bijvoorbeeld de techniek Luisteren, Samenvatten, Doorvragen als succesmodel te benoemen gaat mij wat ver. Volgens mij is dat gewoon een manier om beter te communiceren en als één iemand daardoor beter gaat luisteren, is dat al winst.

Wat ook gebeurde is dat ik me zelf dingen ging afvragen over de technieken die ik als organizer gebruik en aanraadt aan mijn klanten. Wat is daarvan bewezen?

Toevallig herlees ik nu De kunst van kaizen en ook daarin vind ik veel anecdotisch bewijs voor kleine stappen naar verandering. Dat wil niet zeggen dat er geen onderzoek is, verhalen lezen nou eenmaal lekkerder. En het verhaal over hoe je hersenen werken en waarom kleine stappen daarom vaak meer effect hebben, klinkt overtuigend.

Maar toch. Het Eisenhowerkwadrant dat vraagt je werkzaamheden in te delen naar urgent en belangrijk is bij mijn weten nooit serieus wetenschappelijk onderzocht, om maar eens iets te noemen.

En zelf heb ik de laatste tijd steeds meer twijfels over het nut van plannen en zelfs van doelen. Die laatsten kunnen je bijvoorbeeld een tunnelvisie geven, waardoor je kansen mist die zich onderweg voordoen. En plannen kunnen heel veel tijd kosten en komen toch nooit uit.

Verder is ook bekend dat coaching vooral werkt als er een klik is tussen de gecoachte en coach (ik heb begrepen dat daar wel onderzoek naar is gedaan).

Kortom: wat blijft er nog over als je kritisch kijkt?

Misschien wel niet zoveel.

Is dat erg?

Ik vind eigenlijk van niet. Al die modellen en technieken zijn tenslotte maar hulpmiddelen. Bij de ene persoon werkt het ene, bij de andere het ander. In deze situatie pak je misschien het Eisenhowerkwadrant, in de andere laat je iemand prioriteiten stellen met A, B en C.

En als het werkt en je verder helpt, dan is dat prima. Wat je alleen niet moet doen, is wonderen verwachten van een techniek of een model. Geen enkel model garandeert succes.

Als je er wat langer over nadenkt, dan is dat eigenlijk ook wel fijn. Het betekent namelijk dat je alles kunt inzetten, wat je op dat moment zinvol lijkt. Of dat nou enneagrammen zijn of dat het mindfulness is. Dat maakt eigenlijk niet uit. Het zijn allemaal maar hulpmiddelen. Als het je aanspreekt, dan kan het helpen om inzicht en overzicht te krijgen.

Het geeft een enorme vrijheid om te doen wat je wilt, om te gebruiken wat je aanspreekt en om datgene in te zetten waar je je prettig bij voelt. Dat geldt voor mij als organizer en ook voor jou als degene die zelf wil organiseren.

Als het toch niet zoveel uitmaakt en als geen enkele techniek fatsoenlijk bewezen is, kun je doen wat je wilt. Zolang je in gedachten houdt dat het maar een hulpmiddel is, kun je alles inzetten en zelf uitvinden of het voor jou werkt. Lekker toch? Dat is pas loslaten.

Één reactie op “Wat als het allemaal onzin is?

  1. Goed om te lezen! Ik ben zelf niet zo van de modellen. Ik vergeet ze vaak en doe vaak intuïtief wat ik denk dat zinvol is. Lijkt dus niet eens zo gek te zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *